قالیبافی در آذربایجان

قالیبافی در آذربایجان

آذربايجان:

آذربايجان در حال حاضر در شمال غرب ايران قرار دارد و از شمال به جمهوري آذربايجان و از مغرب با کشور ترکيه هم مرز است.

منطقه آذربايجان به دليل وسعت واقع، زمينهاي کشاورزي، آب و هواي مناسب و طبيعي کوهستاني همواره در توليد قالي از

موقعيتي ممتاز برخوردار بوده است . شهر تبريز از مراکز مهم قاليبافي در اين خطه مي‌باشد و از زمان صفويان با ايجاد

کارگاههاي بزرگ قاليبافي فرشهاي بسيار زيبايي در آن بافته شد که در موزه‌هاي بزرگ جهان ديده مي‌شود.

از نيمه دوم قرن نوزدهم توسط بازرگانان اين شهر امر صادرات فرش رواج داشته است. صادرات قالي ايران از طريق تبريز تا آن حد براي دولت ايران مهم بود که تصاويري از اين رويداد بر روي اولين کارت پستالهاي زيباي اواخر دوره قاجار چاپ شد و به اقصي

نقاط جهان فرستاده شد.

 

مرکز مهم قاليبافي آذربايجان:

الف: قالي‌هاي شهري در مرکز و غرب استان قرار دارد و مهمترين‌ آنها عبارتند از: ۱ـ تبريز و اطراف آن ۲ـ مرند ۳ـ مراغه۴ ـ خوي

ب: فرشهاي روستايي: ۱ـ هريس ۲ـ گراوان ۳ـ بخشايش ۴ـ شربيان ۵ـ مهربان همچنين شهرهاي اردبيل، سراب، مشكين‌شهر و کليبر که عمده قاليهاي اصيل آنها به لحاظ طرح، رنگ و بافت در کنار قاليهاي محلي و روستايي با نقوش ساده‌تر و هندسي قرار مي‌گيرد.
ج: فرشهاي عشايري آذربايجان که در رأس آنها فرشهاي عشايري شاهسون قرار دارد. عشاير ارسباران نيز به توليد انواع دستبافها و زيراندازهاي زيبا نظير گليم و ورني مي‌پردازند.

 

رنگها و طرحهاي مورد استفاده در قالي آذربايجان:

لچک‌ترنج، درختي،گلداني، بته‌جقه‌اي با ترکيبي از رنگهاي مختلف از مشخصات قالي آذربايجان است. در حال حاضر تبريز به

عنوان کانون بزرگ توليد کنندگان نامور بر ساير مراکز آذربايجان تأثير گذاشته است. فرشهاي تبريز از شادابي و طراوت زيادي از

لحاظ رنگ برخوردار است. تبريز از جمله کانون‌هايي است که بافندگان آن در بافت فرش ابريشمي مهارت دارند.

 

طرحهاي لچک و ترنج هندسي هريس از زيبايي خاصي برخوردار است و نقشه قديمي هريس ضمن حفظ نقوش لچک و ترنج

شاه‌عباسي از ترکيبي هندسي نيز برخوردار است. نقشه هريس داراي حاشيه معروف سماوري و داراي گونه‌هاي مختلف، قاچ

خاتون، ترنجي کف‌ساده، حاج عظيمي، ترنج‌لوزي، صمدخاني و تاجري مي‌باشد و با استفاده از خطوط زاويه‌دار هويتي کاملاً

مستقل از قالي‌هاي شهري بوجود آورده است. لچک و ترنج شاخه شکسته از معروفترين اين طرح‌هاست به نقشه قالي هريس

گوراوان نيز مي‌گويند: قاليهاي ابريشمي هريس نيز از اهميت زيادي برخوردار است بطوريكه در بسياري از فروشگاههاي قاليهاي

ايراني در اروپا و آمريکا داراي طرفداران زيادي است. اغلب قاليهاي بافته شده هريس از رجشمار پاييني برخوردار مي‌باشد.

قالي‌هاي هريس از جمله قالي‌هاي پردوام نواحي تبريز است و بر روي رنگ سرخ روناسي تکيه زيادي مي‌شود و رنگهاي ديگر

آن بيشتر در مايه‌هاي تلخ‌مانند قهوه‌اي سير، سبز تند و سرمه‌اي تيره است.

 

قالي‌هاي عشايري شاهسون نيز مشابهت‌هايي با قاليهاي روستايي آذربايجان دارد. حسن نجاري طرح معروف خود رنگ مرند است. قاليهاي اردبيل هندسي و يکنواخت است و در آن گل و بته کمتر ديده مي‌شود.

فرشهاي سرانداز با طرح هراتي و مايه‌هايي از رنگهاي آبي، نخودي، ارغواني روشن و قرمز از گذشته در بخشايش از توابع اردبيل بافته مي‌شد ولي در حال حاضر قالي‌هاي اين ناحيه ساده و با طرح شکسته بافته مي‌شود. از جمله طرحهاي اين روستا هراتي شکسته است.

طرحهاي ماهي‌درهم و شاه‌عباسي بيجار و ترکيبي از نقشه‌هاي ترکي افشار و کردي در مناطق مياندواب، تکاب و بيجار ديده

مي‌شود و رنگهاي زمينه در اين مناطق بيشتر لاکي قرمز، سرمه‌اي، کرم و گاهي آبي فيروزه‌اي است.

 

ويژگي بافت ، دار و ابعاد فرش در قاليهاي آذربايجان:

گره ترکي در بين قاليهاي آذربايجان بيشتر مورد استفاده دارد. دارهاي قالي در آذربايجان عمودي است.

مهمترين ابعاد قاليهاي جديد شهري باف در آذربايجان ۳×۲ و ۵/۳×۵/۲ و ۴×۳ ابعاد دايره و چند ضلعي نيز جديداً رواج يافته است.

قالي روستايي آذربايجان ابعاد مختلفي دارد. قالي هريس عموماً داراي ابعاد ۳×۲ و ۵/۳×۵/۲ است در بخشايش فرشهاي

کناره بافته مي‌شود که حداکثر طول آنها ۴×۳ متر است.

بافندگان اردبيل در ابعاد ۵/۳×۵/۲ و ۳×۲ متر فعاليت دارند و اندازه‌هاي پرده‌اي هم در آنجا رواج دارد.

 

طراحان و توليدکنندگان مشهور قاليهاي آذربايجان:

از توليدکنندگان بزرگ فرش آذربايجان حاج‌جليلي در مرند، حاج‌حسن اعلا‌باف،صدقياني، برادران عالي‌نسب و نظامي‌‌دوست را

مي‌توان نام برد. فرشهاي طباطبايي تبريز نيز از فرشهاي معروف قديم آذربايجان مي‌باشد.

از ميان طراحان مشهور رسام‌ارژنگي، حبيب‌الله‌ امين‌افشار، احمد عماد، عباسعلي اعلاباف، تقي‌ خياباني، غلامحسين خياباني،

اکبر برگي، محمد حسين‌بنام، علي‌پور حلاجي، ابراهيم رضايي، غلامحسين حبيبي، شيرفرد و بسياري ديگر مي‌توان نام برد.

استاد خوبان‌فر از بنيان‌گذاران بافت فرشهاي حجمي است که در شهرت قاليهاي جديد تبريز نقش عمده‌اي داشته است.

 

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

درباره ما

کارخانه قالیشویی شهاب شستشوی انواع فرشهای ماشینی و دستباف خشکشویی مبلمان در منزل رفوگری و رنگبرداری فرشهای اعلاء ارزان تر از همه جا سرویس سراسر تهران و حومه لول شده به همراه کاور.

    کلیه حقوق این وبسایت و مطالب و پوسته هـا متعلق به کارخانه قالی شویی شهاب وبسایت می باشد .

آدرس ما

      تهران ، آزادی ، نواب ، خیابان جمهوری، خیابان باستان جنوبی، خیابان میر فارسی ، قالیشویی شهاب
        66069200 - 44091515 - 88961444 - 66358036     56496755 - 56496756 - 56496757 - 56496758