شانه زنی، رشتن پشم برای قالی بافی

شانه زنی، رشتن پشم برای قالی بافی

شانه‌ زنی پشم برای قالی بافی

پشم یا پنبه تمیز را با کشیدن الیاف آن بر روی میخ هایی که برروی کنده‌ای چوبی نصب کرده اند

شانه می‌زنند یا این کار را فقط با انگشتان انجام می دهند. در سرتاسر خاورمیانه و آسیای مرکزی

فنی برای باز کردن گره ها و رشته‌های پنبه بوجود آمده است. پس از اینکه مواد اضافی پنبه گرفته

شد یک ابزار کمان مانند روی الیاف گرفته شده آنرا بصدا در می آورند.ارتعاشات این ابزار سبب می شود

که الیاف از هم باز شوند این یک روش شگفت آور شانه‌زنی است که بانوای موسیقی توام است.

 

رشتن پشم برای قالی بافی

 

در میان عشایر ایران، طوایف قشقائی رشتن پشم و پنبه را کار زنان میدانند،

لیکن رشتن کار بسیار پر زحمتی است و ظاهراٌ کاری است که هیچگاه خاتمه نمی‌یابد.

همانند برداشت پشم این کار یک نوع وقت گذرانی خانواده است که با تمرین بصورت کار اتوماتیکی

در می‌آید. هر یک از افراد قبیله، چه مرد و چه زن، خواه جوان و خواه پیر، چه مواظب گوسفندان

باشند یا در صحبت گرم خانوادگی شرکت داشته باشد یا نظر بر رفتار کودکان

بسیاری داشته باشند غالب اوقات با ابزار کوچک و سبکی در کار رشتن می باشند.

حرکت ماهرانه‌ی موزنی که هر دم به دوک داده می شود آنرا به چرخش در آورده الیاف پشم

را بهم می‌بافد تا نخ را به وجود آورد. ساده‌ترین دوک از یک وزنه سنگی یا چوب صاف تشکیل شده

که افقی می‌چرخد. دوک آویخته یک میله‌ی عمودی چوبی یا فلزی است که از وسط وزنه ای آنرا گذرانده‌اند.

این نوع دوک ممکن است برحسب سنت خانواده یا عشیره اشکال گوناگونی

به خود گیرد. شکل دیگری دوک به نام دوک‌رانی توسط قرقیزها و کردهای اطراف دریاچه وان

در آناطولی و بوسیله افراد کهنسالتر طوایف بلوچ بکار می‌رود.

در اینجا وزنه ای که در سر یا ته میله است از ران تا زانو یا از زانو تا ران بسته به جهت تاب

مورد لزوم غلطانده می‌شود. در سراسر افغانستان از چرخ نخ ریسی دستی بسیار

پیچیده‌ای استفاده می شود. این نوع چرخ در محل یا در خانواده از چوب خراطی شده

و قطغات فلز ساخته می‌شود.

شانه‌ زنی پشم

 

برای رشتن مشتی از الیاف، در زیر بازوی چپ گرفته شده و یا دور ساعد مچ چپ پیچیده می شود،

سپس با دست راست الیاف را شانه زده به اطراف دوک میپیچند، آنگاه دوک با دست چپ در هوا

آویزان می شود. به دوک چرخش ملایمی داده می گذارند که آویزان شود به واسطه وزن وزنه‌ی

دوک به چرخیدن و تابیدن الیاف ادامه می‌دهد، تا هنگامی که دوک به زمین برسد دوک به طور

خودکار به چرخش خود اد امه داده پشم را تابیده و رشته آنرا به صورت ریسمانی محکم

و نرم صاف و همواره در می آورد. بدین طریق رشته نخ دراز گردیده و بدور میله دوک میپیچد

آنگاه کار رشتن را از سر می‌گیرند. نخ های منفرد تابی مطابق با جهتی که دوک در آن جهت می‌پیچد

دارد و این تاب یا مطابق جهت ساعت یا بر خلاف آن است. برای اشخاص راست دست تاب طبیعی

در جهت عقربه ساعت است. دو یا چند نخ که با هم جمع شود تار بسیار محکمی بوجود می‌آید.

جهت تابیدن مجموع نخهای پشم همیشه بر خلاف هر یک از نخهای منفرد است بنابراین چنین

تاری توازن یافته و کمتر احتمال از هم باز شدن و گسیختن دارد. ترکیبات تا در این مرحله بی نهایت است.

 

شانه زنی، رشتن

شانه‌ زنی پشم

ترکیبایی شامل نخ های موی بز و شتر و اسب و نخهای فلزی و الیاف مصنوعی و پنبه و ابریشم

با پشم گوسفند یا بدون آن. ساختار تار هرچه باشد، رشتن با دست ویژگی گلیم بافته شده را بوجود می‌آورد .

پشم دست ریس یک تاب نسبتاً شلی دارد که الیاف آن تقریبا موازی با طول آن تنظیم یافته است.

چنین ریسمانی به صورت گلیم خواب نرمی می‌دهد که به زودی به براقی ملایمی تبدیل می شود

و رنگ های به کار رفته را درخشان  می سازد. در مقابل پشم ماشین ریس از الیاف ظریف مجعد

و از هم گسیخته و در هم بافته‌ای تشکیل گردیده که نور را چندان خوب منعکس نمی‌سازد.

شانه‌ زنی پشم

 

یک دیدگاه

  1. امیرمحسن رجایی ۰۹۲۱۳۵۹۸۹۸۳

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

درباره ما

کارخانه قالیشویی شهاب شستشوی انواع فرشهای ماشینی و دستباف خشکشویی مبلمان در منزل رفوگری و رنگبرداری فرشهای اعلاء ارزان تر از همه جا سرویس سراسر تهران و حومه لول شده به همراه کاور.

    کلیه حقوق این وبسایت و مطالب و پوسته هـا متعلق به کارخانه قالی شویی شهاب وبسایت می باشد .

آدرس ما

      تهران ، آزادی ، نواب ، خیابان جمهوری، خیابان باستان جنوبی، خیابان میر فارسی ، قالیشویی شهاب
        66069200 - 44091515 - 88961444 - 66358036     56496755 - 56496756 - 56496757 - 56496758