رنگ در قالیبافی

رنگ در قالیبافی

به دست آوردن رنگ مورد نياز در رنگرزي:
در روش رنگرزي سنتي با توجه به نياز براي بدست آوردن رنگهاي تازه و بديع در هنر و صنعت مهم فرش و ديگر هنرهاي وابسته و گذشتن از سد محدود سه رنگ اصلي( قرمز، زرد، آبي) مي توان از مخلوط كردن مواد رنگ طبيعي استفاده كرد كه البته در اين امر دانش و تجربه امروزه كاربرد فراواني دارد.
رنگهاي اصلي موجود در طبيعت(قرمز، زرد، آبي) با استفاده از رنگدانه هاي طبيعي پديد مي آيند و اين سنت و دانش مربوطه با روشهاي اجرايي آن از دير باز پديد آمده و مورد استفاده اهل فن بوده است.
رنگ قرمز: در اين رابطه براي بدست آوردن رنگ قرمز مي توان از قرمز دانه يا روناس بهره گرفت.
رنگ زرد: اين رنگ از انواع اسپرك، زعفران و برخي مواد ديگر بدست مي آيد.
رنگ آبي: اين رنگ بيشتر از نيل حاصل مي شود اما براي بدست آوردن رنگهاي تركيبي انواع سبزها، بنفشها و يا هر رنگي ديگر از روشهاي تركيبي استفاده مي شود.
رنگ بنفش: براي بدست آوردن اين رنگ، خامه پشم را پس از رنگ كردن با روناس يا قرمز دانه قليايي مي كنند.
رنگ سبز: در اين روش خامه پشم را پس از رنگ كردن با اسپرك يا چوب زرد آن را وارد خم مي كنند و با همين روشهاي تركيبي مي توان نسبت به تهيه كليه رنگها اين عملكرد را انجام داد. همچنين براي بدست آوردن روشني و سيري رنگ مي توان با كنترل عواملي همچون مدت زمان رنگرزي، غلظت رنگ و … به نتيجه دلخواه رسيد.
مواد رنگزاي طبيعي: همان گونه كه قبلاً بيان گرديد بسياري از مواد مورد استفاده در كار رنگرزي الياف مورد استفاده در صنعت و هنر فرشبافي مواد رنگزاي طبيعي هستند.

. اسپرك . اسكوتي . انار
. بقم .تمشك پوست پياز
جفت .روناس .زعفران
.سماق .شيرين بيان .قرمزدانه
.نيل .پوست گردو .زرشك
.گل زليل .برگ توت .هليله
.گل رنگ .سرخس .سرساور

رنگرزي با مواد طبيعي:
اسپرك: اين ماده رنگي قابليت توليد رنگهاي زرد، طلايي و نارنجي را دارا است. براي به دست آوردن رنگهاي مذكور لازم است كه در حمام رنگ از دندانه هاي مختلف استفاده شود تا اين تفاوت و گوناگوني رنگ پديد آيد.
انار: اين ماده رنگي قابليت توليد رنگهاي كرم، زرد تيره، نخودي، قهوه اي روشن بدست آورد.
بقم: اين ماده رنگي بيشتر براي بدست آوردن رنگ مشكي كرومي استفاده مي شود وهمچنين مي توان رنگهاي مختلف ديگري نظيرارغواني روشن، بنفش، بنفش سير،خاكستري روشن، خاكستري سير را با اضافه كردن و يا دندانه كردن با موادي همچون زاج سفيد، مس آهن و كروم بدست آورد.
تمشك: با اين ماده رنگزا مي توان رنگ خاكستري تيره را بدست آورد.
پوست پيازكه از اين ماده رنگي مي توان رنگهاي مسي، نارنجي، پوست پيازي و با صورتي بدست آورد براي رسيدن به اين منظور بايد با استفاده از دندانه هاي مناسب و نسبت تركيبات آنها عمل رنگرزي صورت گيرد.
جفت با پوست بلوط: با استفاده از اين ماده رنگزا مي توان رنگ نخودي و رنگ طلايي به دست آورد. بايد در نظر داشت كه اين ماده به علت وجود ماده زوجي به دندانه كردن نياز ندارد.
روناس: از اين ماده رنگي به علت اهميت و دارا بودن قابليتهاي فراوان مي توان رنگهاي بسياري مانند بنفش، نارنجي، دوغي،قرمز، قرمز مايل به قهوه اي، قرمز مايل به بنفش و رنگهاي تيره بدست آورد.
براي رسيدن به اين رنگها املاح كه به عنوان دندانه مورد استفاده قرار مي گيرند شامل: بيكرومات پتاسيم، زاج سفيد، سولفات مس، سولفات آهن، كلر و قلع مي باشند و با استفاده از مواد رنگي ديگر نيز مي توان تركيبات جديدي به وجود آورد.
تهيه رنگهاي پشت گلي، قرمز كمرنگ و سرخابي با روناس براي بدست آوردن اين رنگها مي بايست از دندانه قلع استفاده نمود.
معمولاً براي رنگرزي روناس بيشتر از دندانه هاي اشاره شده استفاده مي شود ولي گاهي براي بدست آوردن رنگهاي بخصوصي از دندانه مس و آهن نيز استفاده مي شود. اين دندانه هم باعث كدري رنگ مي شوند.
زعفران: با استفاده از دندانه زاج سفيد و بهره گيري از زعفران مي توان به رنگ نارنجي مايل به قرمز دست يافت. اين ماده رنگزا بعلت گراني و حتي تقليلات موجود در آن كمتر مصرف مي شود و چنانچه لازم باشد بيشتر در قاليهاي ابريشمي مورد استفاده قرار مي گيرد.
سماق: با استفاده از دندانه هاي مختلف و بهره گيري از سماق مي توان رنگهاي خرمايي روشن، خاكستري، زرد، سياه و سبز روشن را به دست آورد.
همه چيز در مورد فرش و گليم
تهيه رنگهاي ديگر:
الف) با استفاده از دندانه زاج سفيد و دندانه هاي سرب بدست مي آيد.
ب)آبي تيره مايل به سياه : با استفاده از سولفات آهن به عنوان دندانه حاصل مي گردد.
ج) سبز روشن: مواد قليايي اضافه باعث توليد اين رنگ مي شوند.
د) زرد: با استفاده از مواد اسيدي اين رنگ را تهيه مي كنند.

قرمز دانه: يكي از مهم ترين مواد باي تهيه رنگهاي قرمز طبيعي است. از اين رو با دندانه هاي گوناون مي توان رنگهايي از آن بدست آورد. كه ذيلاً نمونه هايي از رنگهاي مذكور آورده شده است.

قرمز شفاف: با دندانه قلع سرخابي با دندانه جيوه ارغواني با دندانه كروم.
شرابي مايل به بنفش با دندانه مس
صورتي با دندانه منيزيم
سبز با دندانه اورانيوم

قرمز لاكي:با دندانه زاج
بنفش كدر با دندانه باريم
خاكستري تيره با دندانه آهن
قرمز مايل به قهوه اي با دندانه سرب
قرمز شفقي با دندانه روي

نيل: از مهمترين رنگهايي است كه رنگ ابي طبيعي را به وجود مي آورد و اما به همان نسبت از اهميت خاصي برخوردار است. نكات مهمي نيز در رنگرزي آن وجود دارد كه در صورت عدم توجه به آنها نتيجه مطلوبي حاصل نمي شود. بنابراين بايد با دقت به نكات زير توجه شود و نيل تنها در محيط قليايي قابل حل شدن است.

پوست گردو: اين گياه قديمي ترين گياهاني است كه براي رنگرزي جهت تهيه رنگهاي قهوه اي، قهوه اي تيره، خاكستري تيره و مشكي مورد استفاده قرار مي گيرد و براي رنگرزي اين ماده رنگي به علت دارا بودن ماده زوجي نيازي به دندانه استفاده شود زيرا وجود همين دندانه ها ست كه رنگهاي ديگر را نيز پديد مي آورد.

 

رنگ نارنجي: با استفاده از دندانه زاج سفيد و ۳ درصد اسيد اگزاليك حاصل مي گردد.

رنگ قهوه اي روشن: با استفاده از دندانه بي كربنات پتاسيم حاصل مي شود.

قهوه اي متوسط: با استفاده از دندانه سولفات مس حاصل مي گردد.
رنگ نارنجي: اين نوع رنگ نارنجي با استفاده از كلروراستاتر حاصل مي گردد.
زرشك وحشي: از اتين گياه مي توان رنگ زرد بدست آورد ولي زرشك وحشي در كنار آب كلر رنگ قرمز به دست مي آيد.
تهيه رنگ زرد با زرشك وحشي: رنگرزي وحشي كه با استفاده از ريشه اين گياه انجام مي گيرد بسيار ساده است.
گل ذليل(گل زرد): از اين گياه مي توان رنگ زرد زيبايي به دست آورد هر چند كه با رنگ كردن الياف اين ماده رنگي با نيل بعنوان رنگرزي حمام دوم،رنگ سبز زيبايي نيز حاصل مي شود.
قوت: اين گياه داراي مواد مختلف رنگ داري است كه با استفاده از آنها مي توان رنگهاي متفاوت به شرح ذيل به دست آورد.
سبز مغز پسته اي: با استفاده از اسيد كلريدريك غليظ حاصل مي شود.
قهوه اي تا زرد(كاهي): با استفاده از نسبتهاي مختلف اسيد نيتريك حاصل مي گردد.
لاك زرد: با استفاده از زاج سفيد يا كربنات سديم حاصل مي گردد.
هليله: اين ماده رنگي در دو نوع هليله سياه و هليله زرد وجود دارد كه مي توان از آنها رنگهاي قهوه اي، زرد و انواع خاكستري را به دست آورد.
گل رنگ(كانشه): از اين گياه مي توان رنگ زرد به دست آورد.
سرخس عقابي: با اين گياه مي توان رنگهاي زرد، سبز مايل به زرد و خاكستري تيره را بدست آورد.

مواد رنگزاي شيميايي:
حدود صد سال پيش دانشمندي به نام پركين رنگ مصنوعي را از تقطير ذغال سنگ به دست آورد و تا امروز تلاش كليه كارخانجات توليد و ساخت رنگ بر اين اساس استوار است. كه با تنوع گسترده اي توليدات رنگ مصنوعي را روانه بازار مصرف نمايد. ولي با تكامل دانش رنگ سازي روز به روز از نواقص اين محصولات كاسته شده است.
هر چند كه اين محصولات ساخته دست بشر نتوانسته جاي واقعي رنگهاي طبيعي را بگيرد اما به علت نياز روز افزون جوامع انساني به رنگ و همچنين ارزان بودن رنگهاي شيميايي توجه و استفاده از اين رنگها گسترش يافته است. البته جاي تأسف دارد كه براي اولين بار در ايران رنگهاي باز يك كه همان رنگهاي جوهري هستند براي رنگ كردن الياف قالي مورد استفاده قرار گرفت كه اين رنگها نه داراي ثبات و نه داراي كيفيت خوبي بودند ولي رنگهاي شيميايي كه امروز براي الياف مورد استفاده قرار مي گيرند رنگهاي خوبي هستند. براي رنگ كردن الياف قالي مورد استفاده قرار گرفت كه اين رنگها نه داراي ثبات و نه داراي كيفيت خوبي بودند ولي رنگهاي شيميايي كه امروز براي الياف مورد استفاده قرار مي گيرند رنگهاي خوبي هستند.
رنگ نقش آفرين قالي است.
رنگ زبان گوياي قالي است.
رنگ طبيعي در فرش آرامش بخش چشم است.
رنگ باعث زيبايي دوام فرش دستباف مي گردد.
قالي نقشه زندگي فرشباف است
درخشش فرش ايراني جهاني است

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

درباره ما

کارخانه قالیشویی شهاب شستشوی انواع فرشهای ماشینی و دستباف خشکشویی مبلمان در منزل رفوگری و رنگبرداری فرشهای اعلاء ارزان تر از همه جا سرویس سراسر تهران و حومه لول شده به همراه کاور.

    کلیه حقوق این وبسایت و مطالب و پوسته هـا متعلق به کارخانه قالی شویی شهاب وبسایت می باشد .

آدرس ما

      تهران ، آزادی ، نواب ، خیابان جمهوری، خیابان باستان جنوبی، خیابان میر فارسی ، قالیشویی شهاب
        66069200 - 44091515 - 88961444 - 66358036     56496755 - 56496756 - 56496757 - 56496758