تاريخچه موزه فرش ايران

تاريخچه موزه فرش ايران

مجسمه‌ها و حجاري‌هاي باستاني، گوهرهاي گرانبهاي قديمي و وسايل زندگي و لباس مردم قرنهاي گذشته، اسكلت و حيوانات غول آساي دورانهاي پيش از تاريخ، بسياري از نمونه‌هاي پيشرفتهاي علمي و اجتماعي امروزي، و هزاران چيز ديگر را در بناهاي مخصوصي نگهداري مي‌كنند، كه نام آنها «موزه» مي‌باشد.

موزه‌ها جايگاهي هستند براي نمايش و مطالعه آثار و اشياء مربوط به گذشته كه به طريق علمي و فني تنظيم و تربيت يافته‌اند تا سير تحولات تاريخي و انحطاط آنها را نشان دهند. منظور از ايجاد اين محل‌ها در وحله‌ي نخست ترتيب دادن مخازني است از آثار گرانبهاي گذشتگان براي آيندگان و در مرحله‌ي دوم برقرار داشتن مقياس و معياريست كه مردم هر عصر و زمان، بتوانند هنر و طرز زندگاني خود را به وسيله آن نسبت به گذشته مورد سنجش قرار دهند.

پژوهندگان تاريخ وهنر، و تاريخ صنايع نيز ناچارند كه براي بررسي هنر و صنعت، اشياء و آثار موزه‌ها را به دقت مورد بررسي و مطالعه قرار دهند. زيرا اسناد و مدارك قطعي سير تحولات هنري را نيز تنها در موزه‌ها مي‌توان جستجو كرد؛ موزه‌ها اگر بطرز صحيح و علمي تنظيم و اراده شوند، در واقع واحدهاي آموزشي مهمي هستند كه اطلاعات و دانش مردم در زمينه‌هاي گوناگون و آموختن تاريخ و برانگيختن غرور ملي و دانش مردم در زمينه‌هاي گوناگون و آموختن تاريخ و برانگيختن غرور ملي و حس افتخار سهم بسزائي دارند.

مردمان و نژادهاي اقوام گوناگون جهان با ديدن موزه‌ها و مطالعه آثار هنري و فرهنگي دوران‌هاي گذشته و درك ارتباطات مادي و معنوي مردم سرزمين‌هاي مختلف جهان در طول تاريخ، خود بخود به دادوستدهاي فرهنگي و چگونگي بوجود آمدن تمدن و علوم و فنون بشري پي مي‌برند، و همين موضوع بدون شك درتعديل خودخواهي‌ها و خود پرستي‌ها و ايجاد تفاهم‌هاي بين‌المللي و تلطيف احساسات و حفظ صلح جهاني بي‌اندازه مفيد و موثر است. بنابراين مي‌توان گفت موزه‌ها امن‌ترين و اطمينان‌بخش‌ترين اماكن براي حفاظت آثار ملي هر قوم وملتي است، اينجاست كه مردم بايد اين مراكز تعليم و تربيت و اين آرشيو مليت و تمدن خود را تا سر حد امكان حمايت كنند و در ياري آنها بكوشند.

فرشبافي از نظر كلي نوعي هنر تلفيقي است و از نظر اختصاصي يكي از قديمي‌ترين هنرهاي بومي اين آب و خاك است. با توجه به ارزش اين هنر اصيل، موزه‌ي فرش ايران، تنها موزه‌ي ايران است كه صرفاً به نمايش قالي پرداخته و نمونه‌هاي ارزشمندي از قاليبافي ايران را گردآورده است.

موزه‌ي فرش ايران، در تهران، تقاطع خيابان دكتر فاطمي و كارگر دركنار پارك لاله بنا شده است، ساختمان موزه با معماري سنتي شكيل و چشمگيري كه نماي بيروني آن شبيه به دار قالي است، با مساحتي برابر ۲۴ هزار متر مربع و زير بناي نمايشي ۳۴۰۰ متر مربع بنا شده است. موزه داراي دو تالار بزرگ مي‌باشد، ‌تالار همكف به نمايشگاه دائمي موزه اختصاص دارد و تالار فوقاني جهت برگزاري نمايشگاههاي موقت قالي و گليم مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

موزه در ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۶ در تهران گشايش يافت، در بدو تاسيس زير نظر دفتر مخصوص فرح پهلوي اداره مي‌شد و اكنون يكي از واحدهاي تحت پوشش سازمان ميراث فرهنگي كشور است، كه زير نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالي اداره مي‌شود. سرپرستي موزه در حال حاضر بر عهده‌ي آقاي پرويز اسكندر پور خرمي كه با همكاري تعدادي كارشناس، موزه‌دار و راهنما به كار خود ادامه مي‌دهد.

موزه‌ي فرش در سال ۱۳۵۶ كار خود را با ارائه ۱۷۶ تخته قالي نفيس آغاز نمود كه از اين ۱۷۶ تخته فرش، ۴۰ تخته از آن به نمايش درآمد كه همه از مجموعه كاخ گلستان به موزه آورده شده بود. پس از پيروزي انقلاب، اين مجموعه از طريق خريد از بازارهاي بين‌المللي و داخلي و همچنين گردآوري آنها از موزه‌ها و كاخ موزه گلستان تشكيل گرديد. اين مجموعه شامل با ارزشترين نمونه‌هاي قالي ايران از سده‌ي دهم هجري قمري تا دوره معاصر است كه امروزه نيز از منابع غني تحقيقي به شمار مي‌رود.

غرفه نشريات موزه در قسمت شمال پاسيو قرار دارد و به منظور دسترسي علاقمندان كتا‌ب‌هاي تخصصي فرش، پوسترها و نشريات مختلف را در رابطه با برپايي نمايشگاه‌ها، كتابهاي مربوط به هنرهاي سنتي و همچنين كارت پستال‌هاي از آثار موجود در موزه را جهت فروش عرضه مي‌دارد. موزه‌ي فرش داراي كتابخانه‌اي است كه حدود ۷۵۰۰ جلد كتاب را در بر مي‌گيرد، اين كتابها موضوعاتي در زمينه‌هاي تاريخ فرهنگ و تاريخ هنر را در برمي‌گيرد. بخشهاي اداري موزه كه وظيفه آنها حفظ و نگهداري آثار موجود در موزه است، نقش عمده‌اي نيز در برنامه‌ريزي نمايشگاه‌ها و برنامه‌هاي آموزشي و فرهنگي برعهده دارد.

موزه داراي يك كارگاه رفوگري نيز مي‌باشد كه يكي از قسمت‌هاي اصلي آن به شمار مي‌آيد. چنانچه موزه به سبك سنتي ساخته شده و يك سماور ورشوي بزرگ ساخت كارخانه‌ي «تولا» در روسيه (با تاشف) مربوط به سال ۱۸۹۸ ميلادي در آن قرار دارد، كه نيكاي دوم امپراطور روسيه به مظفر الدين شاه قاجار هديه كرده است. هر بار تعداد مشخصي قالي در نمايشگاه دائمي موزه فرش ايران به معرض نمايش گذاشته مي‌شود و جهت حفظ و نگهداري بقيه قالي‌ها، در قسمت زير بناي نمايشي موزه، انباري جهت نگهداري قالي‌ها بنا شده است. در اين انبار تعداد جعبه‌هاي فلزي استوانه‌اي شكل قرار دارد، كه قالي‌ها را معمولاً دور مقوائي پيچيده (‌لوله) مي‌كنند و در داخل جعبه‌هاي مذكور كه ضد حريق، رطوبت و آفات مختلف است، نگهداري مي‌‌نمايند. اين انبار در ايران در نوع خود منحصر به فرد است.

البته بايد توجه كرد كه بعضي از قاليهاي قديمي را كه آسيب ديده اند و يا در تار و پود آنها از فلزاتي مانند زر و نقره استفاده شده ، نمي‌‌توان لوله كرد زيرا آسيب مي‌بينند؛ به همين جهت آنها را باز كرده در جعبه‌هاي مخصوص قرار مي‌دهند.

«يكي از جالب‌ترين و با شكوه‌ترين قالي‌هاي موجود در مجموعه موزه فرش ايران قديمي‌ترين قالي اين مجموعه، قالي سنكشگو است. اين قالي يكي از چهارده قالي مشابهي بود كه در نمايشگاه هنر اسلامي ايران در لندن، در سال ۱۹۳۱ به نمايش گذاشته شده بود،‌ اين قالي كه زيباترين قالي از مجموعه‌اي است متعلق به شاهزاده لهستاني به نام Prince Roman Sanguszko، از اين رو تمامي قالي‌هاي اين مجموعه با عنوان «شنكشگو» ياد مي‌شود.

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

درباره ما

کارخانه قالیشویی شهاب شستشوی انواع فرشهای ماشینی و دستباف خشکشویی مبلمان در منزل رفوگری و رنگبرداری فرشهای اعلاء ارزان تر از همه جا سرویس سراسر تهران و حومه لول شده به همراه کاور.

    کلیه حقوق این وبسایت و مطالب و پوسته هـا متعلق به کارخانه قالی شویی شهاب وبسایت می باشد .

آدرس ما

      تهران ، آزادی ، نواب ، خیابان جمهوری، خیابان باستان جنوبی، خیابان میر فارسی ، قالیشویی شهاب
        66069200 - 44091515 - 88961444 - 66358036     56496755 - 56496756 - 56496757 - 56496758