انواع دار در قالي بافي

انواع دار در قالي بافي

 

 

انواع دار:
الف)افقي( دار زميني يا خوابيده):
–  دو چوب: الف)چوب سر دار ب)چوب زير دار
– چهارچوب: الف)چوب سر دار ب)چوب زير دار ج)راست رو د)چپ رو
ب)دار عمودي(دار ايستاده)
الف) ثابت ب)متحرك
دار افقي به موازات سطح زمين و با فاصله تقريباً۳۵-۳۰ سانتي متري زمين نصب مي گردد. دار افقي قديمي ترين نوع دار قالي است اين دار داراي ساختمان ساده از جنس چوب با لوله هاي آهني است.
ب)دار عمودي: اين دارها كه تكامل يافته دارهاي ابتدايي هستند از يك چهار چوب مستطيلي شكل با پايه و يا بدون پايه تشكيل مي شوند و به طور عمود بر سطح زمين مستقر مي گردند. دارهاي عمودي از هرنوع كه باشند داراي ساختمان مشابه اند.
قاليهاي توليد شده در شهرهاي جنوبي خراسان پس از توليد و كشيدن زحمات فراوان به كشورهايي همچون آلمان و … صادر مي گردند.

دار یا دستگاه قالیبافی: دارها به دو نوع، دار عمودی و دار افقی دسته بندی می شوند كه در منطقه تركمن صحرا از زمانهای بسیار قدیم تا به امروز از دار افقی كه به صورت خوابیده روی زمین قرار می گیرد استفاده می شود. و به تركمنی به آن « قراما» گویند .

این دستگاه چهارچوبی است كه جنس آن از چوب بوده و از دو تیر سردار و زیر دار و تیرهای راست رو و چپ رو تشكیل شده كه به وسیله گوه ها به یكدیگر وصل می شود. و یا دارها فلزی می باشند كه در این صورت به وسیله پیچ و مهره به یكدیگر وصل می شوند و در هنگام بافت نیز با پیچاندن آنها می توان چله ها را شل یا سفت نمود. در هنگام برپا كردن دار باید دقت شود موقعی كه تیرها را به یكدیگر وصل می كنیم زوایای آنها قائمه باشد كه بعد از اتمام كار قالی كج و یا به اصطلاح سرودار نشود.

با توجه به ابعاد فرشی كه در نظر داریم بافته شود داری متناسب با آن تهیه می كنیم، دار افقی فضای زیادی را اشغال می كند و چون بافنده مجبور است روی دار به صورت چمباتمه بنشیند دچار ناراحتی های كمر و چشم می شود ولی بر پا كردن و تهیه كردن دار افقی راحت تر از دار عمودی است. دار عمودی در كل مزایایی بیشتری نسبت به دار افقی دارد، از قبیل اینكه فضای كمتری را اشغال می كند در این حالت بافنده كمتر به ناراحتیهای كمر و چشم دچار می شود چون بافنده پشت دار روی نشیمنگاه به صورت صاف قرار گرفته و قدرت مانور بیشتری دارد به این خاطر امروزه در بیشتر مناطق ایران از دار عمودی استفاده می شود. ولی در منطقه تركمن صحرا هنوز نیز بر حسب عادت دیرینه از دار افقی بیشتر استفاده می كنند تا دار عمودی.

اجزاء اصلی انواع دار های قالی بافی عبا رتند از:

سر دار : وظیفه مهار چله ها را دارد و در بالای سر دار قرار می گیرد .

زیر دار : مانند سر دار وظیفه مهار چله را بر عهده دارد ولی در پایین دار قرار می گیرد .

راست روها : در دو سمت دار قالی بافی قرار داشته و وظیفه نگهداری و مهار سر دار و زیر دار را دارد .

فندک : در پایین سر دار و به موازات آن و معمولا با فاصله ای در حدود ۳۰ الی ۵۰ سانتیمتر از آن قرار دارد و به جای سر دار چله ها را مهار می کند . در برخی از مانند دارهای معروف به تبریزی از ابتدا تا انتهای بافت بر روی دار حضور دارد ولی در دارهای موسوم به فارسی بسته به سنت و شیوه با فت زمان حضور آن متفاوت است .

چوب کوجی : در میانه دار قالی و جلوی چله ها قرار می گیرد و با مهار چله های زیر به کمک نخی به نام نخ کوجی وظیفه مهم جلو گیری از کجی فرش را بر عهده دارد . از این وسیله اغلب در دارهای معروف به فارسی استفاده می شود.

چوب هاف یا دارتی : در لابه لای چله ها قرار گرفته ، محدوده حرکت آن از زیر سر دار تا پشت چوب کوجی می باشد . وظیفه چوب هاف حفظ وتشدید فاصله و زیر و رو در میان چله ها است ، وبا قابلیت حرکت به سمت بالا و پایین ، ردیف ضربدر ها را نیز به بالا و پایین حرکت داده و موجب تسهیل عملیات پود کشی می شود .

گوه : وسیله ای است عموما به شکل مثلث که در محل اتصال سر دار و زیر دار با راست روها قرار گرفته است و با ایجاد فشار و با بالا و پایین بردن سر دار و زیر دار در نهایت وظیفه شل وسفت کردن چله ها را عهده دار است و معمولا در دارهای چوبی استفاده می شود .

 

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

درباره ما

کارخانه قالیشویی شهاب شستشوی انواع فرشهای ماشینی و دستباف خشکشویی مبلمان در منزل رفوگری و رنگبرداری فرشهای اعلاء ارزان تر از همه جا سرویس سراسر تهران و حومه لول شده به همراه کاور.

    کلیه حقوق این وبسایت و مطالب و پوسته هـا متعلق به کارخانه قالی شویی شهاب وبسایت می باشد .

آدرس ما

      تهران ، آزادی ، نواب ، خیابان جمهوری، خیابان باستان جنوبی، خیابان میر فارسی ، قالیشویی شهاب
        66069200 - 44091515 - 88961444 - 66358036     56496755 - 56496756 - 56496757 - 56496758